Każdy z nas był kiedyś w sytuacji, gdy musiał zakończyć rozmowę w sposób elegancki, uprzejmy, a może nawet lekko tajemniczy. I wtedy nagle pojawia się pytanie: czy powinno się napisać „do widzenia” czy może jednak „dowidzenia”? To klasyczny przypadek językowej zadyszki – niby wiadomo, a jednak niekoniecznie. Zanurzmy się więc razem w tę pozornie dziwną dylematyczną głębię, w której króluje pewien rozdzielny (lub nierozdzielny) zwrot pożegnalny!
Słowa, które się rozeszły – „do” i „widzenia”
Na pierwszy rzut oka zwrot „do widzenia” wydaje się oczywisty: słowo do jako przyimek i widzenia jako rzeczownik w dopełniaczu, wskazujące na przyszłe, hipotetyczne spotkanie. Konstrukcyjnie przypomina inne zwroty, takie jak „do jutra” czy „do zobaczenia”. I właśnie tak powinno być – „do widzenia” to poprawna, zalecana przez językoznawców forma pożegnania.
Łączenie tych dwóch słów w jedno: „dowidzenia”, choć obecne w mowie potocznej (szczególnie w pośpiechu lub u dzieci), uchodzi za błąd językowy. To tak, jakby mówić „dopracy” zamiast „do pracy”. Brzmi swojsko? Owszem. Poprawnie? Zdecydowanie nie.
Skąd się to wzięło? Trochę historii i paradoksów językowych
Choć forma „dowidzenia” bywa widywana, a nawet słyszana, to ciężko znaleźć jej źródło w oficjalnych regułach gramatyki. Najczęściej bierze się ona po prostu z wygody i tempa mówienia. Gdy mówimy szybko, słowa się skleją jak kanapka z szynką w szkolnym plecaku – niby składniki osobne, ale po godzinie już nie do oddzielenia.
Język polski zna wiele przypadków, gdzie wyrażenia są rozdzielne, mimo że ich użytkownicy chcieliby inaczej. Przykładowo: „dobranoc” jest jednym słowem, ale „do widzenia” już nie. Czemu? Bo taka jest kapryśna natura języka – nie zawsze logiczna, ale za to pełna niespodzianek!
Dowidzenia czy do widzenia – co mówią językoznawcy?
Porównując „dowidzenia czy do widzenia”, wypada zaufać ekspertom. Poradnie językowe oraz słowniki jednoznacznie stwierdzają, że poprawna forma to „do widzenia”. To wyrażenie złożone z dwóch osobnych słów i powinno być tak właśnie zapisywane. Konsultując się z internetową poradnią PWN, nie ma co liczyć na dyplomatyczne „może być i tak, i tak” – forma zrośnięta jest uznawana za błąd językowy.
Ale warto zaznaczyć, że „dowidzenia” może się pojawić w nieformalnym kontekście, np. w żartach, literaturze stylizowanej na mowę potoczną czy w dialogach dziecięcych. Język zna też ironię i stylizacje – jeśli więc bohater powie „dowidzenia”, to czytelnik zrozumie, że chodzi o pewien zabieg, a nie regułę ortograficzną.
Język – żywa istota, ale z zasadami
Ludzie często tłumaczą się, że język żyje, ewoluuje, zmienia się. I owszem, tak właśnie jest! Zmieniamy słownictwo, tworzymy nowe wyrazy, czasem upraszczamy. Jednak w przypadku formuł grzecznościowych warto trzymać się ustalonych konwencji. Szczególnie jeśli chce się zrobić dobre wrażenie w e-mailu, w liście motywacyjnym czy nawet w wiadomości do teściowej (a tu już stawka jest naprawdę wysoka).
Dlatego nie warto rezygnować z precyzji na rzecz wygody. „Do widzenia” to forma poprawna, z klasą i tradycją. Gdy piszesz „dowidzenia” w oficjalnym mejlu – autorzy słowników mogą nerwowo poprawiać okulary, a twoja znajomość z pracodawcą potencjalnie też się nieco skraca…
Choć mogłoby się wydawać, że to tylko drobnostka, to takie właśnie niuanse budują naszą wiarygodność. I choć nikt nie zrobi Ci afery o jedno słowo, to warto znać granice między potocyzmem a normą językową. Bo przecież chodzi o to, jak się żegnamy – a pierwsze (i ostatnie) wrażenie robi się tylko raz.
Przeczytaj więcej na: https://blogkobiety.pl/dowidzenia-czy-do-widzenia-poprawne-pozegnanie-w-jezyku-polskim/.